De onwoorden

Nichita Stănescu werd op 31 maart 1933 geboren te Ploieşti uit een voor de bolsjewieken gevlucht adellijk Russisch geslacht. In zijn geboortehuis is vandaag een museum ondergebracht, waar men kan merken dat Stănescu uit een kunstlievende familie van intellectuelen is voortgekomen. Na zijn studies in de letteren aan de universiteit van Boekarest werkte hij als redacteur van invloedrijke bladen zoals Luceafărul en România literară.

Wanneer men de Roemeense poëzie in een notedop wil karakteriseren, dan kan men drie grote momenten aanwijzen: het grondleggende moment in de negentiende eeuw met Eminescu en Macedonski; een eerste mutatie tijdens de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw met Blaga, Arghezi en Bacovia; een tweede mutatie met de generatie van de jaren zestig, voortgezet in de jaren zeventig. Nichita Stănescu was het lyrische boegbeeld van die laatste twee decennia en werd ook als dusdanig erkend door zijn generatiegenoten.

Zijn eerste bundels, Sensul iubirii (De zin van de liefde, 1960) en O viziune a sentimentelor (Een visie op de gevoelens, 1964), komen precies op het moment dat de dichters meer vrijheid werd gegund om intieme en intimistische onderwerpen te behandelen, in tegenstelling tot hun voorgangers die aan de leiband liepen van de officiële, door de proletkult gepropageerde thema’s. Het is opvallend hoeveel gedichten het woord ‘cântec’ (lied) in hun titel meedragen. Een aantal van die gedichten – meestal liefdesgedichten – is dan ook op muziek gezet. Maar dat is slechts één facet van Stănescu. Er zijn ook de filosofisch gerichte gedichten van 11 elegii (11 elegieën, 1966) en Laus Ptolemaei (1968). In 1978 en 1979 wist Stănescu opnieuw te verrassen met het bijzondere, maar sombere woordenspel van Epica Magna en Opere imperfecte (Onvolmaakte gedichten).

In 1979 wedijverde Nichita Stănescu met Elytis, Borges en Senghor om de Nobelprijs. Twee bezwaren schijnen zijn bekroning in de weg te hebben gestaan: de ongeregelde levensloop van de dichter en de ondemocratische situatie in zijn land. Voor de Zweedse Academie is de biografie namelijk wel van belang: een Nobelprijswinnaar moet ook altijd een exemplarische persoon zijn, met politiek symbolische waarde. Op het beroemde poëziefestival te Struga keek men naar het werk; in 1982 werd hij er onderscheiden met de Gouden Kroon. Eén jaar later, in de nacht van 13 december 1983, overleed Stănescu in de eerstehulpdienst van het ziekenhuis te Boekarest; een levensstijl van excessen had zijn tol geëist.

Jan H. Mysjkin

  • Deze uitgave bevat zes gedichten (voor elk gedicht een apart boekje) van Stănescu.
  • Oplage:  30 genummerde exemplaren
  • Jaar: 2005
  • Prijs: 25 euro (exclusief verzending)
  • Vertaling: Jan H. Mysjkin

P7280064

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s