Rozen en jeuk

De Chinese dichteres Yin Lichuan werd in 1973 geboren in Chong-qing, en groeide op in Beijing. Na Frans te hebben gestudeerd aan de faculteit Westerse Talen aan de Universiteit van Beijing, de meest prestigieuze universiteit van China, vertrok Yin naar Parijs, waar ze studeerde aan de ESEC, de Franse filmacademie. In 1999 keerde ze terug naar Beijing, waar ze werd gevraagd om zich aan te sluiten bij een pas opgericht dichterscollectief dat zich Het Onderlijf noemde.

Bij Het Onderlijf publiceerde Yin vooral poëzie, maar daarnaast heeft zij ook vele ‘sanwen’, essays, geschreven, en een roman die in het Nederlands vertaald is als Fucker (Amsterdam: Vassalucci, 2004). Ook maakt ze sinds een paar jaar films, zoals The Park (2007) en Knitting (2008). Vertalingen van Yins gedichten zijn eerder verschenen in Het Trage Vuur, het tijdschrift voor Chinese literatuur in Nederlandse vertaling.

Het Onderlijf was een van de eerste dichterscollectieven die dankbaar gebruik maakten van de mogelijkheden van het internet: de Onderlijvers publiceerden veel van hun gedichten op internetfora, waar gedichten onmiddellijke feedback krijgen van lezers, en het niet meer nodig is een uitgever te vinden die er iets in ziet. Veel internetdichters en –schrijvers maken later de stap naar een papieren publicatie. Zo ook Het Onderlijf: het groepje, bestaande uit twaalf dichters, begon een tijdschrift uit te geven, ook getiteld Het Onderlijf, met gedichten van de leden, en regelmatig verschijnen ook gedichten in andere tijdschriften en in boeken.

Het Onderlijf, en zo ook Yin, schrijft – anders dan de naam doet vermoeden – niet alleen maar over seks. Veel van Yins gedichten gaan over het leven aan de zelfkant van de grote stad, over gewone mensen, of beschrijven scènes die zo uit haar eigen leven gegrepen lijken. Maar ook over seks schrijft Het Onderlijf veel, en de leden van de groep hebben een wilde reputatie. Ook Yin presenteert zich als een ‘slechte vrouw’, die niet braaf thuis zit tot haar huwelijk, maar uitgaat en mannen verslindt, en haar avonturen beschrijft in gedichten als ‘Gedachte’ en ‘De bloemetjes buiten zetten’.

In serieuze relaties heeft Yin zoals blijkt uit haar gedichten weinig vertrouwen. Mannen in haar gedichten bedriegen de ik-persoon met een ander, of een ander met de ik-persoon, zoals in ‘Liefdesverhaal’ en ‘Flirten’. Als de relatie al wordt voortgezet in wederzijdse trouw, dan worden de partners daar alleen maar ongelukkig van, zoals in ‘Minnaars’. Ook de vrouw in het eerste gedicht in deze bundel, ‘Rozen en jeuk’, wordt verlaten. ‘Rozen en jeuk’ is een vroeg gedicht van Yin, en de stijl van dit gedicht verschilt zoveel van haar latere poëzie dat het haast door een andere dichter geschreven had kunnen zijn. Waar Yins latere gedichten vaak heel realistisch en specifiek zijn, is dit gedicht veel metaforischer en minder expliciet.

Yin is dus pessimistisch over relaties, en niet minder pessimistisch over de families die uit zulke relaties voortkomen. In verschillende van haar gedichten beschrijft ze hoe de ik-persoon vervreemd is van haar moeder of haar vader, en hoe ze zelf nooit zo zou willen worden als haar moeder. In ‘Wat voor oude vrouw wil je later worden’ zou de ik liever eenzaam en afgeleefd liggen te sterven dan met haar hele gezin om zich heen.

Yin legt in haar gedichten nogal wat cynisme aan de dag. In relaties heeft ze geen vertrouwen, families zijn niet het warme nest dat ze zouden moeten zijn, en verstikken vrouwen, of ze nou moeder of dochter zijn. Gedichten als ‘Vloek’ en ‘Lied van de jeugd’ hebben het vertrouwen in een ‘en ze leefden nog lang en gelukkig’ helemaal opgezegd: het kan alleen maar eindigen in ellende, en hierbij noemt Yin kinderen krijgen in één adem met dood of ouderdom. In ‘Om deze blik’ doet ze daar nog een schepje bovenop: armoede en ellende zijn nodig, voor het plezier van de rijke stadsbewoners en voor de inspiratie van de dichters.

Toch is het niet allemaal kommer en kwel in Yins poëzie. Er spreekt een hoop lol uit gedichten als ‘Gedachte’ en ‘Gelach is het bewijs’, en ook haar cynisme is grappig. Yins gedichten zijn leuk om snel te lezen, maar ook geschikt om langer over na te denken, en dieper te interpreteren. Yins poëzie is rauw, confronterend, buiten-gewoon en steeds beklijvend.

Annelous Stiggelbout

  • Oplage: 50 genummerde exemplaren
  • Jaar: 2009
  • Prijs: 25,00 euro (exclusief verzending)
  • Vertaling: Annelous Stiggelbout
  • Bestellen bij: Zegwerk, Reigerstraat 3, 9000 Gent (grafijn@scarlet.be)

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s